کد مطلب: 70448
 
قراردادهای جدید نفتی در بن‌بست تقابل موافقان و مخالفان
موافقان مدعی؛ مخالفان سازش‌ناپذیر
 
برخلاف پیش‌بینی‌ها مخالفت‌ها نسبت به مدل جدید قراردادهای نفتی با گذشت زمان کمرنگ‌تر نشده بلکه ابعاد وسیع‌تری نیز پیدا کرده است. به گزارش نکونیوز، تأیید قراردادهای IPC در ستاد اقتصاد مقاومتی نیز باعث نشد که مخالفت‌ها نسبت به این قراردادها فروکش کند.
تاریخ انتشار : دوشنبه ۴ مرداد ۱۳۹۵ ساعت ۱۳:۵۰
برخلاف پیش‌بینی‌ها مخالفت‌ها نسبت به مدل جدید قراردادهای نفتی با گذشت زمان کمرنگ‌تر نشده بلکه ابعاد وسیع‌تری نیز پیدا کرده است.
به گزارش نکونیوز، تأیید قراردادهای IPC در ستاد اقتصاد مقاومتی نیز باعث نشد که مخالفت‌ها نسبت به این قراردادها فروکش کند. امروز یکی از نمایندگان مجلس، برای نخستین بار عنوان کرده که قراردادهای جدید اصلاح‌پذیر نیستند و کلاً باید کنار گذاشته شوند.
هدایت‌اله خادمی، عضو کمیسیون انرژی مجلس در مصاحبه با تسنیم مخالفت‌ با قراردادهای جدید را تا آستانه جدیدی پیش برده و گفته است: «در واقع اگر مدل جدید قراردادهای نفتی را می‌دادیم به دست شل و توتال تا برای ما یک مدل قراردادی بنویسند، آن‌ها مطمئناً در برخی مسائل مراعات ایران را می‌کردند اما IPC با بهانه ایجاد جذابیت، به‌قدری یک‌طرفه به‌نفع شرکت خارجی نوشته شده که حتی خود شرکت‌های خارجی نیز فکر چنین امتیازی را نمی‌کردند.»
وزارت نفت تنظیم قراردادهای جدید را از مهرماه 92 کلید زد. در آن زمان‌های قیمت‌های نفت بسیار بالا بودند و این قراردادها طوری تنظیم می‌شد که در آن شرایط (که هنوز فرصت‌های سودزایی در بسیاری از نقاط دنیا در برابر شرکت‌های بزرگ خارجی قرار داشت) جذاب باشند. اکنون که قیمت نفت شدیداً کاهش یافته است، شرایط بازار جذابیت حاکم بر قراردادها را مضاعف کرده است. در واقع، علاوه بر ماهیت قراردادهای IPC، قیمت پایین نفت و کاهش جدی فرصت‌های جدیدِ سودآور، باعث شده است تا قراردادهای IPC برای شرکت‌های بین‌المللی بسیار سخاوتمندانه به نظر برسند.
در آن سر طیف نیز وزیر نفت اخیراً در دانشگاه شیراز گفته است که «همیشه کسانی که قصد متوقف کردن افراد را دارند از حربه خیانت استفاده می‌کنند، اما وقتی دیدند جا نزدید، آن‌وقت به‌دنبال مسائل دیگر خواهند رفت.»
در حال حاضر قراردادهای جدید نفتی مهم‌ترین چیزی است که در دستور کار وزارت نفت قرار دارد و این گفته زنگنه را می‌توان این‌گونه تعبیر کرد که وزارت نفت قصد ندارد در مقابل مخالفان قراردادهای جدید نفتی کوتاه بیاید. سال‌هاست که در صنعت نفت و گاز کشور، سرمایه‌گذاری به اندازه کافی صورت نگرفته و جذب سرمایه خارجی و فن‌آوری پیشرفته مهم‌ترین اولویت‌های صنعت نفت کشور است.
در واقع، تدوین مدل‌های جدید قراردادی از این نیاز سرچشمه می‌گیرد که در شرایط جدید و بعد از دو دهه تجربه، قراردادهای بیع متقابل دیگر چندان جذابیتی برای شرکت‌های نفتی خارجی ندارند و نمی‌توانند در جذب سرمایه و فناوری خارجی موفق عمل کنند. ایران در شرایطی قراردادهای بیع متقابل را برای جذب شرکت‌های بین‌المللی نفتی به کار گرفت که قیمت نفت در آن مقطع بسیار پایین و حدود 15 دلار به ازای هر بشکه بود. در آن شرایط چون پروژه‌های جدید اکتشاف و تولید نفت در آب‌های عمیق و مناطقی نظیر دریای شمال دیگر چندان برای غول‌های نفتی صرفه اقتصادی نداشت، بیع متقابل بنا به هزینه پایین تولید نفت در ایران توانست برخی از شرکت‌های نفتی را متقاعد به حضور در بازار ایران کند.
با این حال، حجم سرمایه جذب شده توسط قراردادهای بیع‌ متقابل بین سال‌های 73 تا 83 چندان بالا نبود (زیر 25 میلیارد دلار دلار در دوره 10 ساله) و صنعت نفت و گاز کشور تنها توانست به اندازه‌ نیازهای یک سال خود در این 10 سال سرمایه خارجی جذب کند. در واقع بیع متقابل نه بنا به ماهیت جذاب خود بلکه بنا به شرایط روز بازار و این که کشوری نظیر عراق در آن موقع با تحریم‌های شدید روبرو بود، توانست میزان تقریباً متوسطی از جذب سرمایه را رقم بزند. شرایط بازار نفت در حال حاضر باعث شده تا قراردادهای جدید نفتی برای شرکت‌های خارجی جذابیت دوچندانی داشته باشند. وزارت نفت تنظیم قراردادهای جدید را از مهرماه 92 کلید زد. در آن زمان‌های قیمت‌های نفت بسیار بالا بودند و این قراردادها طوری تنظیم می‌شد که در آن شرایط (که هنوز فرصت‌های سودزایی در بسیاری از نقاط دنیا در برابر شرکت‌های بزرگ خارجی قرار داشت) جذاب باشند. اکنون که قیمت نفت شدیداً کاهش یافته است، شرایط بازار جذابیت حاکم بر قراردادها را مضاعف کرده است.
در واقع، علاوه بر ماهیت قراردادهای IPC، قیمت پایین نفت و کاهش جدی فرصت‌های جدیدِ سودآور، باعث شده است تا قراردادهای IPC برای شرکت‌های بین‌المللی بسیار سخاوتمندانه به نظر برسند. این بدان معناست که شکل اولیه قراردادهای جدید نفتی نیازمند جرح و تعدیل جدی است.
این یک واقعیت است که در شرایط فعلی بازار نفت، می‌توان قراردادها را طوری منعقد کرد که از طریق آن‌ها امتیازات «بادآورده‌ای» نصیب شرکت‌های خارجی نشود. اما ارائه یک مدل قراردادی جایگزین برای قراردادهای بیع متقابل نیز ضرورتی گریزناپذیر است. منتقدان قراردادهای جدید نفتی، بسیاری از ضعف‌های قراردادهای جدید را به درستی شناسایی کرده‌اند، با این حال به نظر می‌رسد که آن‌ها جایگزین یا آلترناتیو خود را ارائه نمی‌دهند و تنها از موضع سلبی، و نه ایجابی، انتقادات خود را مطرح می‌سازند.
Share/Save/Bookmark


نام :
نام خانوادگی:
آدرس ايميل :
نام کاربری :
کلمه عبور:

نفت برنت

۶۳.۷

نفت خام وست تگزاس ( $/ بشکه )

۶۰.۱۲

نفت خام اوپک

۶۱.۵۲

گاز طبیعی- نایمکس Mbtu/$

۳.۱۳

طلا (دلار/ اونس )

۱۲۷۸.۹

سنگ آهن- دلار/تن

۶۲.۷۴

مس- دلار/پوند

۳.۱۵