کد مطلب: 102705
 
۱۱۰ سال پس از اولین فوران نفت در ایران
به چه چیزی در نفت می توانیم افتخار کنیم؟
 
۱۱۰ سال پیش در چنین روزی برای نخستین بار نفت که اسمنش را طلای سیاه گذاشتند در خاک ایران فوران کرد. اما در این ۱۱۰ سال چقدر صنعت نفت ایران رشد کرده است؟
تاریخ انتشار : شنبه ۵ خرداد ۱۳۹۷ ساعت ۱۱:۵۴

۱۱۰ سال پیش در چنین روزی برای نخستین بار نفت که اسمنش را طلای سیاه گذاشتند در خاک ایران فوران کرد. اما در این ۱۱۰ سال چقدر صنعت نفت ایران رشد کرده است؟
به گزارش نکونیوز، پس از واگذاری امتیاز استخراج و بهره‌برداری از نفت به ویلیام ناکس دارسی ‌و پس از پنج سال جستجو، پنجم خردادماه ۱۲۸۷ خورشیدی مصادف با ۲۶ می ۱۹۰۱ میلادی، فوران نخستین حلقه چاه از عمق ۳۶۰ متری زمین در چاه شماره یک مسجدسلیمان آغاز شد. در آن زمان ایرانیان سهم چندانی نه در توسعه نفت داشتند و نه در درآمدهای نفتی. اما به مرور زمان، ایرانی ها هم در توسعه صنعت نفت سهمی شدند و هم در درآمدهای نفتی سهم بیشتری گرفتند. ملی شدن صنعت نفت در سال ۱۳۲۹ گام اول در نیل به این هدف بود و انقلاب ۱۳۵۷، گام مهمی در جهت نیل به خودکفایی در صنعت نفت. اما اگر اندکی به عقب بازگردیم و ۱۱۰ سالی را که گذشت نظاره کنیم، از هر منظری که بنگریم قطعا به یک نتیجه می رسیم و آن اینکه صنعت نفت ایران آنگونه که سزاوار بود پیشرفت نکرد.
۱۱۰ سال از آغاز تولید نفت ایران و نزدیک به ۷۰ سال از ملی شدن نفت ایران می گذرد اما هیچگاه برنامه جامعی برای توسعه صنعت نفت ایران وجود نداشته و اگر هم داشته در بزنگاههای تاریخی همچون پیروزی انقلاب اسلامی، جنگ تحمیلی ۸ ساله و تحریم ها دستخوش تغییر شده است. با گذشت ۱۱۰ سال از تولید نفت در ایران، هنوز نمی دانیم که باید نفتمان را صادر کنیم و یکی از قدرتهای اول تولیدکننده نفت باشیم یا اینکه آن را تبدیل به فرآورده کنیم و چشم خود را بر روی بازارهای جهانی نفت خام ببندیم. حتی گاه سخن از ضرورت بستن چاههای نفت به میان بیاید، بدون آنکه در نظر بگیریم با توسعه منابع انرزی تجدیدپذیر و حتی توسعه صنعت گاز، شاید این نفت، سالها بعد برایمان ارزش امروز را نداشته باشد. وقتی تکلیفمان با این بدیهیات روشن نیست، طبیعی است که برای توسعه صنعت نفت و حتی آموزش نیروی انسانی هم برنامه دقیقی نداشته باشیم.
پژوهشگاه صنعت نفت با بودجه فراوان و پژوهشگاههای کوچک و بزرگ در دانشگاهها با تمام توان فعالیت می کنند اما عملا خروجی آنها برای صنعت نفت ایران چندان کاربردی نداشته و اگر هم داشته بسیار محدود بوده است. هنوز نگرش منفی به شرکتهای خارجی وجود دارد و غالبا از پتانسیل شرکتهای بین المللی نفتی برای تربیت نیروی انسانی صنعت نفت غافل هستیم. با گذشت ۱۱۰ سال از تولید نفت و ۷۰ سال از ملی شدن نفت و ۴۰ سال از شعار استقلال در صنعت نفت، حتی یک شرکت بزرگ توسعه ای در صنعت نفت ایجاد نکرده ایم و نه فقط نیازمند شل و توتال و انی هستیم، بلکه برای پیشبرد برنامه های صنعت نفت چاره ای جز بهره گیری از پتروناس مالزی و پرتامینا اندونزی و شرکتهای چینی و ... نداریم. آنها سابقه ای کمتر از ایران در تولید نفت داشته اند اما با برنامه دقیق و سرعت بیشتر، در جهت توسعه شرکتهای نفتی توسعه ای تلاش کرده اند و اکنون فعالیتهای فرامرزی گسترده ای دارند.
شاید وقایع ناگزیر حاصل از پیروزی انقلاب اسلامی و ناآرامی های آن روزها، جنگ تحمیلی هشت ساله و بعد هم تحریمها، موانعی در مسیر برنامه ریزی و همچنین توسعه صنعت نفت ایجاد کرده اما در سالهای دیگر هم برنامه ریزی دقیق و نگرش همه جانبه و حاوی اجماع نظر بین مسئولان برای توسعه صنعت نفت و ایجاد شرکتهای بزرگ توسعه ای وجود نداشته است و گاه در مسیری خلاف این نگرش عمل شده است که مصداق بارزش خصوصی سازی صنعت پتروشیمی و تبدیل برند ان پی سی به مجموعه ای از پتروشیمی های واگذارشده به صندوق های بازنشستگی و ... بوده است.
۱۱۰ سال از فوران اولین چاه نفت در ایران سپری شده اما عملا چیزی در صنعت نفت برای افتخار کردن وجود ندارد. نه مسیر توسعه صنعت نفت دقیق و هموار تعریف شده، نه شرکتهای بزرگی در این صنعت ایجاد شده و نه حتی نیروی انسانی صنعت نفت از سیاستگذاریها راضی است. هر سال میگذرد و ما به تاریخ ۱۱۰ ساله نفتمان افتخار میکنیم. همانطور که به تمدن ۲۵۰۰ ساله خود افتخار میکنیم. بدون آنکه به این فکر کنیم بعد از گذشت ۱۱۰ سال از فوران نفت در ایران، چه داریم؟
Share/Save/Bookmark


نام :
نام خانوادگی:
آدرس ايميل :
نام کاربری :
کلمه عبور:

نفت برنت

۶۳.۷

نفت خام وست تگزاس ( $/ بشکه )

۶۰.۱۲

نفت خام اوپک

۶۱.۵۲

گاز طبیعی- نایمکس Mbtu/$

۳.۱۳

طلا (دلار/ اونس )

۱۲۷۸.۹

سنگ آهن- دلار/تن

۶۲.۷۴

مس- دلار/پوند

۳.۱۵