کد مطلب: 62826
 
چرخه معیوب مدیرکشی
 
معمولا تغییرات در هر سازمانی با هدف بهبود عملکرد آن صورت می پذیرد. پارتو معتقد است که 80 درصد مشکلات را صرفا 20 درصد عوامل به وجود می آورند. بنابراین بهتر است بر روی این عوامل تمرکز کرد تا بهبود جدی تری حاصل شود. برای این منظور مهمترین موضوع شناخت عوامل ضعف عملکرد، دسته بندی آنها و تمرکز بر معضلات عمده به جای تغییر مکرر فاکتورهای کم اثر است. در این نوشتار این عوامل را در شرکت ملی صنایع پتروشیمی بررسی کردم.
تاریخ انتشار : دوشنبه ۳ اسفند ۱۳۹۴ ساعت ۱۸:۳۷
احسان نجابت

مطابق روال دهه گذشته، بازهم چرخه معمول انتصاب، شایعه برکناری، شایعه تثبیت و برکناری ناگهانی بر محور همیشگی چرخید. چرخه ای که مایلم از آن با عنوان چرخه معیوب «مدیر کشی» یاد کنم. از میان هزاران نفر مشتاق خدمت فردی را منصوب می کنیم. چند ماهی نگذشته شایعات برکناری شروع می شود، سپس تکذیب، بعد از آن شایعات تثبیت و دقیقا در همین زمان برکنار می شود. درحالیکه دوره زمانی لازم برای اجرای یک برنامه توسعه در صنعت سرمایه محور پتروشیمی در بهترین شرایط ممکن شش سال است به مدیران خود به طور متوسط 2 سال فرصت می دهیم.این کار یعنی مرگ استراتژی و قتل مدیر و سرگشتگی صنعت.

مدیری پرتجربه و اهل مسامحه رفت و مدیری میانسال، پرانرژی و خلاق آمد. توانمندی رفت و پرتوانی آمد. شعری مقدمی که از مدیران کاربلد صنعت بود رفت، شاهدائی که از ذخیره های تحصیل کرده، پرتلاش و پرانگیزه صنعت است آمد. از پروژه کربن بلک اهواز سوابقش را بخاطر دارم تا این اواخر که چنان پله های ترقی را پیمود که توجهات بسیاری را به خود جلب کرد. اینها همه مدیران توانمندی هستند حتی برخی از گذشتگان هم چنین بودند. اما اینبار مساله بودن یا نبودن نیست. مساله نظام معیوب توسعه در صنعت پتروشیمی است. نظامی که شرکت ملی صنایع پتروشیمی تنها یکی از اجزا آن است و متاسفانه هم اکنون به قدری از نظر جایگاه تضعیف شده است که اصولا اصلاح نظام توسعه صنعت پتروشیمی در حدود اختیارات و امکانات آن نیست. بنابراین چه یک بانوی باهوش و پرکار و چه یک مدیر کهنه کار و شناخته شده، بعید است بدون اهتمام جدی وزیر نفت و دولت، گره ای از مشکلات این صنعت باز شود.

عمیقا باور دارم که سهم زنان این جامعه از ساختار حاکمیت در مقایسه با شایستگی های آنها متناسب نیست. اما یقینا نگاه جنسیتی یا سنی یا قومیتی و امثال آن مصداق بارز تبعیض است و خود موجب تعمیق تبعیض جنسیتی است. این نگاه فعالین حقوق زنان که به دلیل تبعیض های گذشته و برای ایجاد فرصت های برابر باید فرصت های نابرابر برای زنان ایجاد کرد را تاحدودی قبول دارم اما این جمله که یک جوان یا یک زن را برای پستی در نظر گرفته ام تصریح یک معیار نادرست برای مدیرگزینی و مصداق یک رویکرد تبعیض آمیز است.

یکی دو روز پیش از معارفه مهندس شعری مقدم به عنوان مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی با او گفتگوی مفصلی انجام دادم. چند روزی پیش از تودیع ایشان نیز فرصتی دست داد و اینکار تکرار شد. به نظرم پس از گذشت بیش از دو سال و اندی از سکانداری این شرکت هنوز هم بلاتکلیفی حاکمیتی ریشه داری وجود داشت. فرصت گفتگو با خانم شاهدائی فراهم نشده اما سخنان ایشان را هم که در مراسم اخیر مرور می کنم مشهود است که شرکت ملی صنایع پتروشیمی در بلاتکلیفی بنیادین چه از لحاظ ماموریت و چه از نظر چشم انداز است. بازتعریف نظام توسعه صنعت پتروشیمی و در قلب آن شرکت ملی صنایع پتروشیمی نه در حدود اختیار مدیرعامل این شرکت بلکه حتی در اختیارات وزیر نفت هم نیست. اما این وزیر است که باید محوریت انسجام بخشی به یک فرایند عقلایی در دولت و مجلس برای تبیین این نظام را مدیریت کند. ساده انگاری است اگر تصور شود با تدوین یک برنامه استراتژیک توسط گروهی از کارکنان این شرکت و حتی تایید آن توسط وزیر نفت به عنوان رئیس هیات مدیره این شرکت، تغییر جدی در بلاتکلیفی کارکردی این شرکت به وجود آید. صحبت از بازگرداندن پتروشیمی به روزهای اوج، نقش آفرینی به عنوان یک شرکت توسعه ای، تلاش جهت ایجاد زیرساخت های توسعه صنعت و بسیاری از گزاره های اینچنینی قطعا آرزوهای زیباییست اما برای هر کنشگر فعال در فضای کسب و کار این صنعت مشخص است که منطبق بر واقعیات امروز نیست.

اگر قرار است شرکت ملی صنایع پتروشیمی یک شرکت مادر تخصصی، یا یک شرکت توسعه ای باشد باید مشخصا اساسنامه آن بر این اساس تنظیم و به تصویب مجلس شورای اسلامی برسد. درغیراینصورت در مقابل کلیه اقدامات سازنده این شرکت مقاومت جدی از طرف ارگانهای نظارتی و حتی دولت صورت خواهد پذیرفت. امروز مشاهده می کنیم که سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، شهرک ها و پروژه های متعدد پتروشیمی را در کشور تعریف و در حال واگذاری به سرمایه گذاران است درصورتیکه که شرکت ملی صنایع پتروشیمی که آرزوی چنین کاری را دارد کوچکترین قدمی در این مسیر برنداشته و اصولا نمی تواند بردارد.

اگر قرار است شرکت ملی صنایع پتروشیمی کمکی جدی در مسیر توسعه صنعت پتروشیمی باشد باید اقدامات زیر به صورت جدی در دستور کار قرار گیرد:

• بازتعریف اختیارات NPC: برای سیاستگذاری باید اختیار داشت. وزیر نفت و صنعت باید اختیار قیمتگذاری و تخصیص خوراک، مشارکت جدی در تعیین تعرفه واردات و صادرات محصولات پتروشیمی، تضمین سرمایه گذاران و اعطای جواز تاسیس و پروانه بهره برداری از واحدهای صنعتی، نظارت بر ایمنی را به این شرکت واگذار کنند. درصورتیکه بهانه حاکمیتی بودن این وظایف مطرح است بهتر است شرکت ملی صنایع پتروشیمی به معاونت پتروشیمی وزارت نفت تغییر کند. به هرصورت شخص وزیر نفت باید این فرایند دگردیسی را تعریف، برنامه ریزی، رهبری و کنترل کند.

• تغییر پارادایم ذهنی توسعه: به دلیل تجربیات مفصل عمده مدیران این شرکت در سالهای توسعه دولت محور، عمدتا تصویرذهنی از جایگاه این شرکت یک توسعه دهنده است. باید پذیرفت که آن سبو بشکست و آن پیمانه ریخت! نظام جمهوری اسلامی تصمیم بر توسعه با محوریت بخش خصوصی گرفته است و باید مدیران نیز بازگشت به گذشته را از ذهن خود پاک کنند و خود را در آینده به تصویر بکشند. حتی اگر برفرض محال کسی بتواند تاریخ را به عقب برگرداند و این شرکت را دقیقا مانند گذشته بازآفرینی کند، اشتباه بزرگی را تکرار کرده است چنانکه اگر اقتصاد دولتی کارامد بود امروز به دنبال خصوصی سازی نبودیم.

• تغییر ساختار: اگر پذیرفتیم که این شرکت نه از لحاط ماموریت و نه استراتژی و نه کارکرد در چارچوب گذشته نمی گنجد و نخواهد گنجید زمان آن می رسد که بپذیریم که ساختار گذشته و فرایندهای کاری قبلی جایگاهی در نظم جدید نخواهند داشت. باید تغییر را پذیرفت، آنرا درک کرد، بایدهایش را شناخت و خود را با آن تطبیق داد.

درمجموع باید گفت چه مرد کهنه کاری چون مهندس شعری مقدم بر مسند کار باشد و چه بانوی فرهیخته ای چون مهندس شاهدائی، بدون اصلاح بنیادین ساختار توسعه صنعت پتروشیمی، شرکت ملی صنایع پتروشیمی در بلندمدت ضامن تعالی و رشد این صنعت نخواهد بود و اصولا موثر نخواهد بود. اگر قرار است موثر نباشد، وظیفه وزیر نفت است که آنرا به روشنی تبیین کند تا مدیران این شرکت رویاهای رنگی خود را بازبینی کنند. صنعت پتروشیمی به دلیل تنوع محصولات، گستردگی بازار، ارزش افزوده منطقی می تواند یکی از محورهای جدی تحقق راهبرد اقتصاد مقاومتی باشد. بنابراین باید همه اهل فن و بدنه فاخر این صنعت به مدیر پرانگیزه و خوش فکر جدید آن کمک کنند تا گره ای از کار این صنعت باز شود.
Share/Save/Bookmark


نام :
نام خانوادگی:
آدرس ايميل :
نام کاربری :
کلمه عبور:

نفت برنت

۶۳.۷

نفت خام وست تگزاس ( $/ بشکه )

۶۰.۱۲

نفت خام اوپک

۶۱.۵۲

گاز طبیعی- نایمکس Mbtu/$

۳.۱۳

طلا (دلار/ اونس )

۱۲۷۸.۹

سنگ آهن- دلار/تن

۶۲.۷۴

مس- دلار/پوند

۳.۱۵