۱
 
کد مطلب: 81970
 
زنجیره فراموشی مزیت های اقتصادی منطقه ای در کشور
آیا شمال ایران نیازمند پتروشیمی است؟
 
وزیر نفت هفته گذشته در نشست اقتصاد مقاومتی در استانداری گیلان در رشت، از پتانسیل‌ استان‎های شمالی کشور برای احداث واحدهای پتروشیمی سخن گفت تا این نکته بار دیگر مورد توجه قرار گیرد که آیا مزیت های اقتصادی منطقه ای و ملی در کشور ما مورد توجه سیاستگذاران قرار می گیرد؟
تاریخ انتشار : شنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۵ ساعت ۲۰:۱۴
وزیر نفت هفته گذشته در نشست اقتصاد مقاومتی در استانداری گیلان در رشت، از پتانسیل‌ استان‎های شمالی کشور برای احداث واحدهای پتروشیمی سخن گفت تا این نکته بار دیگر مورد توجه قرار گیرد که آیا مزیت های اقتصادی منطقه ای و ملی در کشور ما مورد توجه سیاستگذاران قرار می گیرد؟
به گزارش نکونیوز، هرچند بیژن زنگنه در سفر به رشت، برنامه ای برای احداث واحدهای پتروشیمی ارائه نداد و صرفا به طرح موضوع پرداخت، اما به نظر می رسد استناد به قابلیت "دسترسی به آب" در استانهای گیلان، مازندران و گلستان که مورد توجه وزیر نفت قرار گرفت، نمی تواند دلیل قانع کننده ای برای تاکید بر ایجاد واحدهای پتروشیمی در شمال کشور باشد. چراکه دسترسی به آب و مبادی صادراتی – که استانهای شمالی ایران از این امتیازات برخوردارند – تمام ماجرا نیست. دسترسی به خوراک، یکی از مهمترین اصول مبنایی برای احداث واحدهای پتروشیمی است که از این منظر شمال کشور، فقیرترین نقطه است. هنوز انتقادات در مورد احداث خط لوله اتیلن غرب که خوراک را از فاصله ای دور در جنوب کشور به واحدهای پتروشیمی در غرب و شمال غربی کشور برساند ادامه دارد. هرچند ذخایر نفت و گاز عظیمی در دریای خزر کشف شده که با بهره گیری از آن، چهره شمال کشور متحول شده و عسلویه دیگری در رودسر در استان گیلان ایجاد خواهد شد، اما با توجه به عمق بالای دریای خزر، بدون بهره گیری از فناوری پیشرفته شرکتهای معتبر، امکان استخراج نفت و گاز از خزر وجود ندارد و در حال حاضر و احتمالا تا ۵ سال آینده هم با توجه به وجود میادین مشترک در جنوب کشور که با هزینه به مراتب کمتری امکان توسعه را دارند، در اولویت برنامه های توسعه ای وزارت نفت قرار نخواهد گرفت. بنابراین سخن وزیر نفت درباره احداث واحدهای پتروشیمی در گیلان، در آینده می تواند تا حدی مثمر ثمر باشد.
در چنین شرایطی، سخن گفتن از احداث واحدهای پتروشیمی در شمال کشور که دور از مبادی خوراک واقع شده، چندان مشکلی از اقتصاد شمال کشور رفع نخواهد کرد. بویژه با توجه به اینکه بیکاری یکی از مهمترین معضلات استانهای شمالی کشور است و واحدهای پتروشیمی بدون احداث زنجیره ارزش، از توان اشتغالزایی بالایی برخوردار نیستند و ایجاد زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی در شمال کشور نیز باید با وضعیت زیست محیطی شمال کشور – با توجه به اینکه از منظر طبیعت، گنجی تنفسی برای کشور محسوب می شود – تطبیق یابد.
اما در این میان نکته ای که طی دهه های پیشین در کشور ما بین سیاستگذاران کلان اقتصاد کمتر مورد توجه قرار گرفته، توجه به مزیت های نسبی اقتصاد کشور و تمرکز بر برخی حوزه های صنعتی یا اقتصادی برای توسعه در مناطق مختلف کشور است. در تمام کشورهای دنیا، برنامه ریزی اقتصادی به گونه ای است که در چند حوزه صنعتی و اقتصادی مشخص متمرکز می شوند و مناطقی از هر کشور نیز در حوزه خاصی از اقتصاد یا صنعت، از مزیت لازم برخوردار می شوند. به عنوان مثال از منظر منطقه ای، در آمریکا، صنایع خودروسازی در دیترویت متمرکز شده است. از منظر ملی، فرانسه و آمریکا در صنعت هواپیما، آلمان در صنعت خودرو، ژاپن و کره جنوبی در صنایع الکترونیک، سوئیس در صنعت ساعت و ... شهرت یافته اند. اما در ایران اوضاع چگونه است؟ در ایران نه تنها هنوز اقتصاد ما بر محوریت چند حوزه مشخص صنعتی و اقتصادی شکل نگرفته، بلکه صنایع موجود در کشور نیز به جای تمرکز در نواحی خاص، در نقاط مختلف کشور پراکنده شده اند که این امر حاصل عدم در نظر گرفتن مزیت های اقتصادی هر منطقه در طول سالیان متمادی است که این مشکل نه تنها هنوز رفع نشده، بلکه عزمی هم برای رفع آن موجود نیست.
به نظر می رسد برای هر گونه امکان سنجی ایجاد صنایع مختلف در کشور، ابتدا باید به مزیت های نسبی اقتصادی هر منطقه توجه کرد و از پراکندگی صنایع در کشور جلوگیری به عمل آورد. البته در مورد احداث واحدهای پتروشیمی در شمال کشور، اگر میادین نفت و گاز خزر، توسعه یابند، شاید بتوان به ایجاد قطب اقتصادی جدیدی متکی بر صنایع نفت، گاز و پتروشیمی در شمال کشور امید داشت و برای آن برنامه ریزی کرد اما تا آن زمان، توصیه به احداث پتروشیمی در شمال کشور چندان سودمند نخواهد بود و علیرغم تحمیل هزینه های فراوان، دردی از دردهای اقتصادی استان های شمالی هم رفع نخواهد کرد.
Share/Save/Bookmark


۱۳۹۵-۱۲-۲۳ ۰۰:۰۴:۵۰
عالی
 
نام :
نام خانوادگی:
آدرس ايميل :
نام کاربری :
کلمه عبور:

نفت برنت

۴۶.۷۱

نفت خام وست تگزاس ( $/ بشکه )

۴۴.۲۳

نفت خام اوپک

۴۶.۵۲

گاز طبیعی- نایمکس Mbtu/$

۲.۸۶

طلا (دلار/ اونس )

۱۲۱۲

فولاد- دلار/تن

۳۱۲.۵

سنگ آهن- دلار/تن

۶۳.۲۱

مس- دلار/پوند

۲.۷