کد مطلب: 65278
 
رویای ریاض برای تحریم نفت ایران
محسن دلاویز*
 
بزرگترین ناقض حقوق بشر در جهان، اصلی ترین حامی مالی و معنوی گروه های تروریسیتی افراطی در خاورمیانه، جهنمی برای آزادی بیان و آزادی زنان و مرکز نشر و رواج اندیشه افراطی وهابیت ، اینها بخشهایی از توصیف های رایج درباره عربستان سعودی است، کشوری ثروتمند که از رهگذر درآمد نفتی افسانه ای دست به طراحی سیاست های مداخله جویانه در منطقه خاورمیانه می زند و در این میان ایران را بزرگترین مانع خود در برابر تسلط سیاست های افراطی خود می بیند
تاریخ انتشار : شنبه ۲۸ فروردين ۱۳۹۵ ساعت ۱۳:۱۵
بزرگترین ناقض حقوق بشر در جهان، اصلی ترین حامی مالی و معنوی گروه های تروریسیتی افراطی در خاورمیانه، جهنمی برای آزادی بیان و آزادی زنان و مرکز نشر و رواج اندیشه افراطی وهابیت ، اینها بخشهایی از توصیف های رایج درباره عربستان سعودی است، کشوری ثروتمند که از رهگذر درآمد نفتی افسانه ای دست به طراحی سیاست های مداخله جویانه در منطقه خاورمیانه می زند و در این میان ایران را بزرگترین مانع خود در برابر تسلط سیاست های افراطی خود می بیند، درباره آل سعود طی تمامی سالهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی حتی برای مدتی محدود دست از سیاست ضدایرانی خود بر نداشته اند و تنها در مقاطع زمانی مشخص به دلیل فزونی یافتن تهدیدهای غرب علیه ایران اسلامی، رفتارهای ضدایرانی آل سعود کمتر از قبل به چشم آمده است، این دولت استبدادی که روش و منش حکومتی اش بیشتر شبیه نظام های پادشاهای قرون وسطا است هر چهره ای از دشمنی با ایران را آزموده است و در این مسیر از رفتارهایی مثل کشتار حجاج بی گناه ایرانی در حج ابراهیمی سال ۶۶ گرفته تا ایجاد سیستمی برای فشار اقتصادی بر علیه ایران کوتاهی نکرده است، در این تحلیل نگاهی گذرا به روند خصومت های آل سعود با ایران اسلامی خواهیم داشت.

مجادله سیاسی

پیروزی انقلاب اسلامی به رهبری امام خمینی(ره) در ایران یک ضربه مهلک به حوزه نفوذ و اقتدار آمریکا در خلیج فارس و خاورمیانه بود، از همان زمان دولتمردان عربستان ایران انقلابی را یک خطر بزرگ برای خود فرض کردند و تمامی تلاش خود را بر تضعیف قدرت منطقه ای ایران معطوف کردند، حمایت های بی دریغ مالی، لجستیک و نظامی آل سعود از رژیم سیاه صدام حسین در طول هشت سال جنک تحمیلی بر علیه ایران ، تنها یک قلم از فهرست سیاست های ضدایرانی سعودی ها است ، بر مبنای این رفتار، در طول تمامی سالهای دهه ۶۰ شمسی خصومت عربستان با ایران به مجادله ای سیاسی در بخش های مختلف و نیز حمایت از دشمنان ایران متمرکز شده بود و گردانندگان دربار سعودی امیدداشتند در همان سالهای نخست و تا قبل از تثبیت سیاسی جمهوری اسلامی بتوانند حداقل اقتدار نظام اسلامی را در خارج از مرزهایش از بین ببرند، تقریبا در روند حمایت از بخش قابل توجهی از رفتارهای ضد جمهوری اسلامی از طراحی کودتا توسط ارتشبد اویسی تا کمک مالی میلیاردی به بازماندگان خانواده پهلوی ، پای دربار آل سعود در این اقدامات ضدایرانی دیده می شود، با اینحال اوج دشمنی عربستان با ایران را باید در حادثه خونین حج ابراهیمی سال ۶۶ دید که در آن ۲۷۵ نفر از حجاج ایرانی توسط نیروهای امنیتی سعودی و با شلیک مستقیم به شهادت رسیدند و شمار بسیار دیگری هم زخمی شدند.

وزن کشی در اوپک

پایان جنگ تحمیلی عراق علیه ایران و مدت کوتاهی بعد، رفتار عجیب صدام در حمله به کویت که از حامیان اصلی اش در خلال جنگ با ایران بود، ضعف تفکر استراتژیک سعودی را در حمایت از چنین دیوانه ای هویدا ساخت، حمله امریکا به عراق و فروریختن سیستم باثبات منطقه بین النهرین ، باعث شد ایران اسلامی به جایگاهی به مراتب بهتر از دهه قبل در مسایل منطقه ای دست یابد، سیاست خارجی ایران که تنش زدایی و حسن همجواری را از ارکان خود قرار داده بود باعث ارتقای جایگاه منطقه ای ایران شد ، در این سالها (مقارن اوایل دهه ۷۰ شمسی) موضوع نفت به اصلی ترین محور توسعه ایران تبدیل شده بود و ایران می کوشید با جذب همکاری های بین المللی صنعت نفت خود را به موتور محرک اقتصادی اش تبدیل کند، خصومت آل سعود در همین ایام از مجادلات سیاسی به موضوع نفت تغییر یافت و تضعیف ایران در دو حوزه مشخص نخست در درون سازمان اوپک و دوم در حوزه " سهم بازار" به رویکرد اصلی دولتمردان آل سعود تبدیل شد، در تمامی سالهای دهه ۷۰ و ۸۰ اوپک به محل وزن کشی ایران و عربستان تبدیل شد و ریاض با ایجاد یک دسته بندی قوی شامل برخی کشورهای عربی و آفریقایی سعی کرد تا از تحقق برنامه های ایران در سطح اوپک ممانعت کند، همچنین در همین ایام عربستان با سرمایه گذاری وسیع بر روی ظرفیت سازی تولید نفت ، بالاترین توان افزایش تولید در جهان را کسب کرد و به مرور با استفاده از همین توان سعی کرد تا از بالارفتن سهم ایران در بازارهای تشنه نفت در دهه ۹۰ میلادی ممانعت کند.

همراهی با کاخ سفید در سناریوی سقوط نفت

با رسیدن نفت به کانال ۱۳۰ دلاری و مشخص شدن اینکه جهان بیش از این توان ادامه راه با این قیمت ها را ندارد به مرور بازار آماده پایین آمدن از نقطه اوج قیمت ها بود ، اما نماگرهای بازار سقوط های عجیب و غریبی را ثبت کردند، نفت در کمتر از یکسال از ۱۳۰ دلار به حوالی ۵۰ دلار سقوط کرد، چنین اتفاقی در تمامی عمر بازار جهانی نفت بی سابقه بود، یک سوی تمامی این اتفاق ها ، دست پنهان آل سعود و کاخ سفید را برای ضربه زدن به ایران می توان دید، هرچند برخی اعتقاد داشتند هدف نهایی آمریکا از اجرای سیاست سقوط قیمت ضربه زدن به روسیه و هدف عربستان ضربه زدن به ایران است اما در هرحال و به اعتقاد تحلیل گران از همان زمان آغاز سقوط قیمت ها ، عربستان بود که با ممانعت از کاهش حجم تولید باعث شد تا بازار از نفت اشباع شده و زمینه برای کاهش یافتن قیمت و اعمال رویه های " شبه حراج " در سطح تولیدکنندکان کوچک فراهم شود تا به زعم خود در این مسیر ایران را که توانسته است با توافق برجام قدرتی برتر را در سطح منطقه کسب کند به زانودرآورد.

بر همین اساس، مشخص بود که بر مبنای اندیشه آل سعود ، منفعت عربستان در کاهش یافتن و حتی سقوط قیمت نفت ، به هیچ عنوان ریشه های اقتصادی ندارد، بلکه سیاسی است و آنها اعتقاد داشتند که افت قیمت نفت به رقیب منطقه ای شان یعنی"ایران" ضربه بزرگی خواهد زد، هرچند ایران نیز با تدوین طرح های فوری افزایش فروش نفت و مدیریت کردن اقتصادی درون زا توانست تا حد زیادی خود را از زیر ضربه های ناشی از سقوط قیمت رهایی بخشد اما این اتفاق نیز پرده دیگری از دشمنی عربستان با ایران را ترسیم کرد.

رویای کودکانه

اکنون و در حالی که رژیم کودک کش آل سعود زیر بار ناکامی در حمله به یمن و ناکامی در حمایت های پیدا و پنهان از گروه های تروریستی در سوریه و عراق کمر خم کرده است، جمهوری اسلامی ایران به برکت سیاست گذاری صحیح توانسته است اعتبار جهانی بیشتری یافته و قدرت منطقه ای اش در هزاران کیلومتر آنسوتر از مرزهایش تثبیت شود، افزایش اقتدار ایران در عصر "پسابرجام" یک حقیقت است که دولتمردان آل سعود را به شدت آزار می دهد و آنها برای کاستن از افزایش قدرت ایران دست به هر اقدامی می زنند، بازهم همچون دو دهه قبل فضای مناسبی برای توسعه صنعت نفت ایران در پسابرجام ایجاد شده است و سعودی ها نگرانند که با توسعه یافتن صنعت نفت ایران، مجال و فرصت مضاعفی برای ارتقای اقتدار منطقه ای ایران فراهم شود، درست در چنین شرایطی سعودی ها طرح تحریم نفتکش های همکار با صنعت نفت ایران را طرح می کند و بر این اساس ادعا می کند که هر نفتکشی که تا ۳ مرحله بارگیری قبل از حضورش در بنادر عربستانی، درایران بارگیری کرده باشد باید از مقامات عربستان اجازه کسب کند.

تردیدی نیست که این برنامه یک طرح از پیش شکست خورده است و بیشتر به "رویایی کودکانه" می ماند که از سر عجز و ناکامی در اعتلای قدرت منطقه ای ایران طراحی شده است، هرچند وزیر نفت ایران هم در اولین موضع گیری اش تلویحا، سعودی ها را کوچک تر از آن دانست که بتوانند نفت ایران را تحریم یا شبه تحریم کنند اما در هر صورت این تصمیم ریاض می تواند نشانه ای آشکار از چهره جدید خصومت این کشور با ایران اسلامی و نماد و نشانه ای از دستپاچگی آل سعود در مواجهه با حقیقت تعالی منطقه ای و اعتبار جهانی جمهوری اسلامی ایران است. 
*کارشناس ارشد انرژی
Share/Save/Bookmark


نام :
نام خانوادگی:
آدرس ايميل :
نام کاربری :
کلمه عبور:

نفت برنت

۶۳.۷

نفت خام وست تگزاس ( $/ بشکه )

۶۰.۱۲

نفت خام اوپک

۶۱.۵۲

گاز طبیعی- نایمکس Mbtu/$

۳.۱۳

طلا (دلار/ اونس )

۱۲۷۸.۹

سنگ آهن- دلار/تن

۶۲.۷۴

مس- دلار/پوند

۳.۱۵