کد مطلب: 73919
 
تقابل ايران و فريز نفتي به کجا ختم می شود؟
مجيد سليمي بروجني
 
تاریخ انتشار : يکشنبه ۴ مهر ۱۳۹۵ ساعت ۱۷:۴۴
از روزي که طرح فريز نفتي توسط عربستان و چند کشور عربي ديگر مطرح شد اين موضوع قوت گرفت که عربستان قصد دارد با طرح ايده فريز کردن توليد نفت ايران را از سوي اعضاي ديگر اوپک تحت فشار قرار دهد تا روند افزايش توليد و بازگشت به بازار را متوقف کند. مديران نفتي ايران از همان ابتداي امر موضع خود را در مورد اين طرح اعلام و عنوان کردند که به آن نمي‌پيوندند. بسياري از تحليلگران، نفت را طلاي سياه مي‌نامند. اما اين طلاي سياه، چند صباحي است که حال و روز خوشي ندارد. رکود در بازارهاي نفتي و کاهش جهاني قيمت نفت، صادرکنندگان عمده نفت جهان را واداشته به فکر چاره‌انديشي براي حل اين مشکل باشند. در اين ميان، ايران به سبب شرايط استثنايي خود، وضعيتي پيچيده دارد. ايران به تازگي از بند تحريم‌هاي بين‌المللي خارج شده، در نتيجه برخلاف ساير کشورهاي صادرکننده که تا پيش از اين درگير محدوديت‌هاي صادراتي نبودند، روندي رو به رشد را تجربه مي‌کند. اگر چه رقم رشد ايران طي ماه‌هاي اخير و پس از مدت‌ها تلاش براي بازسازي مجدد دوران پيش از تحريم رقم بزرگي محسوب نمي‌شود. واضح است که کشورهاي عربي و از جمله عربستان از ديرباز از رقباي ايران بودند و از فرصت تحريم‌ها که کشورمان نتوانست نفت خود را به اندازه‌اي که سهميه داشت بفروشد، استفاده کردند و البته در مقاطعي اشتباهاتي از طرف نمايندگان ايران هم انجام شد. به عنوان مثال در مقطعي با افزايش سهميه اوپک موافقت کرد. در صورتي که در اوج تحريم‌ها بوديم و اين امکان وجود نداشت که حتي يک بشکه نفت بيشتر را به فروش برسانيم. امروز که ايران از تحريم‌ها نجات يافته کشورهايي مانند عربستان به دنبال تحريم‌هاي منطقه‌اي هستند. در روزهاي اخير بيژن زنگنه ميزبان دو مقام نفتي خارجي بود که تنها هدفشان از سفر به ايران رايزني با تهران براي پيوستن به طرح فريز نفتي است. طرحي که سعودي‌ها و روس‌ها با کارت آن در حال بازي دادن بازار هستند. به نظر مي‌رسد طرح ثابت نگهداشتن توليد نفت براي سعودي‌ها چيزي بيشتر از يک بازي رسانه‌اي براي تحريک قيمت نفت نباشد. با اين وجود ايران اعلام کرده است که در نشست غيررسمي الجزاير شرکت خواهد کرد و از هر تصميمي براي ثبات بازار حمايت خواهد کرد. بيژن زنگنه پس از ديدار با محمد بارکنيدو دبيرکل سازمان کشورهاي صادرکننده نفت (اوپک) سطح بهينه قيمت نفت در حال حاضر براي کشورهاي اوپکي را حدود ۵۵ دلار اعلام کرده است. اظهارنظري که نشاندهنده اين است که برخلاف برخي اعضاي اوپک که با مشکل شديد درآمدهاي نفتي روبرو هستند. و روياي نفت ۸۰ دلاري را مي‌بينند، ايران توقع زيادي از بازار نفت ندارد. فايننشال تايمز با توجه به لحن آشتي‌جويانه وزير نفت ايران، پيش‌بيني کرده است اميدها براي دست يافتن به يک توافق در نشست اين ماه الجزاير افزايش يافته است. امتناع ايران از پيوستن به طرح مشابهي در ماه آوريل سبب شد تا عربستان سعودي- رقيب اصلي منطقه‌اي اين کشور- از به ثمر رسيدن نشست دوحه جلوگيري کند. ايران مدت‌هاست اعلام کرده، تا زماني که توليداتش به سطح پيش از تحريم‌هاي غربي بازنگردد محدوديتي را در اين زمينه نخواهد پذيرفت. اما از ماه آوريل به اين سو توليد نفت ايران افزايش پيدا کرده و کارشناسان معتقدند ايران در بزنگاه رسيدن به توليد ۴ ميليون بشکه در روز است و به زودي به اين هدف نايل خواهد شد. چند روز پيش ولاديمير پوتين اعلام کرد که ايران بايد آزاد گذاشته شود تا بتواند توليد از دست رفته خود را جبران کند. به نظر مي‌رسد که در موضوع فريز نفتي، مجموعه وزارت نفت و شخص وزير بهترين تصميم را گرفتند. اين در حالي است که ما حتما بايد به رويه قبل از تحريم‌ها در توليد نفت بازگرديم.

به نظر مي‌رسد که طرح فريز نفتي توسط عربستان سعودي و هم‌پيمانانش، يک تله خواهد بود که بخواهند قدرت ايران را از بابت حضور در بازارهاي نفت کم کنند و خود را جايگزين کنند.

اما اگر بخواهيم در مورد اين موضوع صحبت کنيم که اجراي طرح فريز نفتي بدون ايران چه تاثيراتي بر قيمت و بازار نفت مي‌گذارد، بايد به اين موضوع دقت شود که در صورت بروز اين اتفاق برخي کشورها به دنبال اين خواهند بود تا جايي که مي‌توانند تمام تقصيرها را متوجه کشور يا شخص خاصي کنند و ايران بايد در اينجا هم بسيار سياستمدارانه عمل کند، زيرا ممکن است اين کشورها بگويند از آنجا که ايران از طرح فريز نفتي دفاع نکرده، پس تمام تقصيرها اعم از کاهش قيمت نفت متوجه کشورمان است.

بنابراين فريز نفتي يک دسيسه است که برخي کشورها خواهان آن هستند و بايد بسيار مراقب و هوشيار باشيم. متاسفانه تاثيرات سياست بر نفت بيشتر از تاثيرات اقتصادي در حال حرکت است، اين در حالي است که در يک برهه‌اي اقتصاد روي سياست تاثير مي‌گذاشت و الان به خصوص در دو سه سال اخير سياست روي اقتصاد نفت تاثير مي‌گذارد. اگر بخواهيم در مورد تاثيرات فريز نفتي در بازار نفت صحبت کنيم بايد به اين موضوع اشاره شود که بخش مهمي از توسعه اقتصادي ايران به بحث انرژي برمي‌گردد و از همين رو در اين تصميم‌گيري، ايران نبايد براي رسيدن به سهميه‌اي که داشته، قدمي کوتاه بيايد، زيرا اين حق قانوني ايران است و کشورمان بايد خودش را به آن مقطع برساند. بدون شک اگر روابط سياسي ايران و عربستان در روزگاري حل شود، مشکلات اقتصاديشان نيز حل و فصل خواهد شد. کشورهاي عضو اوپک در تلاشند از طريق طرح فريز نفتي، يک راه‌ حل جديد براي حل مشکل بازار نفت پيدا کنند.

در سوي ديگر ايران قرار دارد که به دنبال بازگشت به توليد روزهاي قبل از تحريم است. از دست دادن چنين غنيمتي آن هم در شرايطي که اميد قطعي براي موفقيت طرح فريز نفتي وجود ندارد، چندان ساده نخواهد بود و نمي‌توان از ايران انتظار همکاري داشت.
Share/Save/Bookmark


نام :
نام خانوادگی:
آدرس ايميل :
نام کاربری :
کلمه عبور:

نفت برنت

۵۶.۱۲

نفت خام وست تگزاس ( $/ بشکه )

۵۰.۵۴

نفت خام اوپک

۵۴.۶۱

گاز طبیعی- نایمکس Mbtu/$

۲.۸۶

طلا (دلار/ اونس )

۱۲۷۱

فولاد- دلار/تن

۳۱۲.۵

سنگ آهن- دلار/تن

۶۳.۲۱

مس- دلار/پوند

۲.۷