۲
 
کد مطلب: 73415
 
در انتظار گزارش عملکرد شرکت ملی صنایع پتروشیمی
من آنم که رستم بود پهلوان
 
با خصوصی سازی صنعت پتروشمی امروز اولین و مهمترین نیاز شرکت ملی صنایع پتروشیمی تعیین جایگاه، اختیارات و وظایف شرکت ملی صنایع پتروشیمی است. تا این مهم اتفاق نیفتد صحبت از ارزیابی عملکرد و اثربخشی این شرکت کاملا بی معنا است.
تاریخ انتشار : شنبه ۲۷ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۱۰:۳۸
احسان نجابت

پس از آن‌که طبق ابلاغیه تفسیر اصل ۴۴ قانون اساسی، صنعت پتروشیمی به صورت کامل مشمول مالکیت و مدیریت بخش خصوصی قرار گرفت، متاسفانه به جای خصوصی کردن یک‌جا یا هلدینگی این شرکت، مجتمع‌های تولیدی به صورت پراکنده خصوصی شدند و در پایان کار شرکت ملی صنایع پتروشیمی باقی ماند با سودای گذشته اما ماموریتی کاملا متفاوت با گذشته.
مدیران شرکت ملی صنایع پتروشیمی گاها از این شرکت به عنوان متولی توسعه صنعت پتروشیمی یا رگولاتور یا سیاست‌گذار یا شرکت توسعه‌ای یاد می‌کنند که هیچ کدام ریشه‌ای در قوانین کشور نداشته و صرفا در مورد آرزوهای خود سخن می‌گویند. به نظرم این جایگاه‌ها برای شرکت ملی صنایع پتروشیمی بسیار منطقی، کارگشا و اثربخش خواهد بود، اما مساله این‌ است که در هیچ قانونی این اختیارات و جایگاه برای این شرکت تعریف و تصویب نشده است. متاسفانه همین موضوع موجب شده هر یک از وزرای نفت و صنعت و تجارت در هر دوره‌ای بنا به دیدگاه خود جایگاهی برای این شرکت درنظر بگیرند.
به هر صورت موضوعی که می‌توان در مورد آن با اطمینان سخن گفت عدم نقش تصدی‌گرایانه برای شرکت ملی صنایع پتروشیمی است. این امر بدان معناست که شرکت ملی صنایع پتروشیمی هیچ تولیدی ندارد، هیچ پروژه توسعه‌ای ندارد، هیچ فروشی، چه داخلی و چه صادراتی، ندارد و اصولا فرایندهای اصلی یک بنگاه اقتصادی را نخواهد داشت. این شرکت صرفا یک موجودیت فعال در فضای کسب و کار این صنعت است که تلاش می‌کند به عنوان یک تسهیل‌گر مناسبات را بهبود بخشد.
به نظر می‌رسد هم اکنون نه شرکت ملی صنایع پتروشیمی بلکه حتی وزارت نفت هم نقش شفاف و مشخصی در صنعت پتروشیمی ندارد و تنها ابزار واقعی که بعضا بر آن تکیه می‌کند گروگان گرفتن خوراک است. شاهد موثق و جدید این ادعا واکنش این شرکت و وزارت نفت در برابر آتش‌سوزی‌های سریالی در این صنعت است: «شرکت‌ها خصوصی شده‌اند و ما ابزار لازم برای نظارت بر آنها را نداریم». در حالی‌که عمده این آتش‌سوزی‌ها اتفاقا در جاهائی اتفاق افتاده که به شدت در ید اختیار وزارت نفت و شرکت ملی صنایع پتروشیمی
به دفعات مشاهده می‌کنیم که مدیران شرکت ملی صنایع پتروشیمی هر زمانی که می‌خواهند از عملکرد خود صحبت کنند، هنوز به شیوه سابق آمار تولید و پیشرفت پروژه و فروش و صادرات را مطرح می‌کنند؛ درحالی‌که در فضای کنونی صنعت پتروشیمی سال‌ها است که این شرکت دیگر نه یک متولی، نه یک رگولاتور بلکه صرفا یک نهاد تسهیل‌کننده است که با سردرگمی بسیار به دنبال تثبیت جایگاه خود است و میزان واقعی اثرگذاری آن در صنعت به هیچ عنوان قابل اندازه‌گیری نیست.
هستند، این موضع‌گیری نشان می‌دهد که جایگاه قانونی و مصوب کنونی این شرکت براساس دیدگاه مدیران وزارت نفت، تقریبا هیچ است.
سنجش میزان موفقیت به معنای بررسی میزان تحقق عامدانه اهداف است. بنابراین برای بررسی میزان موفقیت و ارزیابی عملکرد شرکت ملی صنایع پتروشیمی باید در وهله اول ماموریت آن مشخص باشد و براساس آن اهداف مورد انتظار بررسی و میزان تحقق آن‌ها سنجش شود. متاسفانه این امر در مورد شرکت ملی صنایع پتروشیمی اصولا امکان‌پذیر نیست چراکه هیچ ماموریت مشخص، مدون و مصوبی در مراجع قانونی (به عنوان یک شرکت ملی در مجلس شورای اسلامی) پس از خصوصی‌سازی‌ها برای آن وجود ندارد. از زمانی‌که این شرکت در فضای جدید خود قرارگرفته، چهار مدیرعامل و معاون وزیر بر مسند مدیریت این شرکت قرار گرفته‌اند و همواره در این حدودا نه سال گذشته در یادداشت‌های عمومی و خصوصی، لزوم تبیین قانونی جایگاه این شرکت را گوشزد کرده‌ام اما متاسفانه نتیجه‌ای حاصل نشده است.
به دفعات مشاهده می‌کنیم که مدیران شرکت ملی صنایع پتروشیمی هر زمانی که می‌خواهند از عملکرد خود صحبت کنند، هنوز به شیوه سابق آمار تولید و پیشرفت پروژه و فروش و صادرات را مطرح می‌کنند؛ درحالی‌که در فضای کنونی صنعت پتروشیمی سال‌ها است که این شرکت دیگر نه یک متولی، نه یک رگولاتور بلکه صرفا یک نهاد تسهیل‌کننده است که با سردرگمی بسیار به دنبال تثبیت جایگاه خود است و میزان واقعی اثرگذاری آن در صنعت به هیچ عنوان قابل اندازه‌گیری نیست. به عنوان مثال کدام مدیر این شرکت می‌تواند اثبات کند که در تکمیل فلان پروژه یا افزایش تولید واقعی فلان مجتمع تولیدی یا افزایش فروش محصولات اثرگذاری مستقیم این شرکت به چه میزان بوده است؟ برای بنده کاملا روشن نیست که مدیران این شرکت با چه ابزاری می‌خواهند در مصاحبه‌ها و سخنرانی‌های پرتعداد خود وعده‌ها و تعهداتی از قبیل «از سازندگان داخلی حمایت می‌کنیم»، «رویکرد این شرکت توسعه صنایع میان‌دست و پایین‌دست پتروشیمی است»، «۲۸ طرح جدید در صنعت پتروشیمی در برنامه ششم توسعه تعریف شده است»، «طرح‌های اقتصاد مقاومتی پتروشیمی»، «سیاست‌گذاری توسعه صنعت پتروشیمی از اروند تا چابهار»، «یکپارچه‌سازی فروش محصولات پتروشیمی» را محقق سازند. آیا این مواضع صرفا یک اعلام حضور رسانه‌ای است یا ریشه در اختیارات و توانمندی‌های این شرکت دارد؟
این‌که این شرکت گاها آمار عملکرد صنعت را در جایگاه مرکز آمار ایران یا وزارت صنعت یا سایر ارکان سیاست‌گذار کشوری اعلام کند قطعا نه تنها ایرادی ندارد، بلکه مفید هم هست اما باید مراقب بود که این آمار با عملکرد شرکت ملی صنایع پتروشیمی اشتباه گرفته نشود. امروز این شرکت صرفا یکی از عوامل موثر بر عملکرد صنعت است و حتی باتوجه به اذعان مکرر مدیران آن مبنی بر عدم وجود محمل قانونی برای ورود این شرکت به مسائل صنعت، می‌توان گفت این شرکت بازیگر کلیدی هم محسوب نمی‌شود. بنابراین می‌توان گفت لزوما تابع عملکرد این شرکت، همبستگی بالائی با تابع عملکرد صنعت پتروشیمی ندارد و می‌توان شرایطی را تصور کرد که عملکرد صنعت بسیار ضعیف باشد اما عملکرد این شرکت بسیار قوی بوده باشد یا بالعکس.
بنابراین لازم است مدیران شرکت ملی صنایع پتروشیمی در گزارشی شفاف مشخص کنند اقدامات تسهیل‌کننده این شرکت در بهبود فضای کسب و کار صنعت پتروشیمی چه بوده است؟ هدف‌گذاری آن‌ها چه بوده و نتیجه چه شده است؟ نقش مشخص این شرکت در تسهیل تامین مالی پروژه‌ها، افزایش حجم خوراک، منطقی شدن قیمت خوراک، کمک به صادرات محصولات، تقویت عوامل توانمندساز صنعت، تحکیم، تقویت و توسعه زیرساخت‌ها و بسیاری از مسائل از این دست که از یک سازمان تسهیل‌گر انتظار می‌رود چه بوده است. یکبار دیگر به جد پیشنهاد می‌کنم برای تبیین جایگاه و اختیارات و وظایف شرکت ملی صنایع پتروشیمی در قالب یک قانون لازم الاجرا کمر همت ببندید و خود را به عنوان معمار عصر نوین این شرکت ماندگار کنید. به نظرم مطالعه مجدد یادداشت «خودنویسی برای آقای رئیس» به تاریخ ۱۱/۸/۹۲ هنوز هم مفید است.
Share/Save/Bookmark


Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۵-۰۶-۲۷ ۱۶:۳۶:۲۳
فعلا که یک پای عزیزان در بازدید از این طرف و آن طرف است و پای دیگر در اتش خاموش کنی
 
راد شیرازی
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۵-۰۷-۰۳ ۰۸:۱۰:۵۹
گوش اگر گوش تو و ناله اگر ناله ماست
انچه البته به جایی نرسد فریاد است.
 
نام :
نام خانوادگی:
آدرس ايميل :
نام کاربری :
کلمه عبور:

نفت برنت

۶۳.۷

نفت خام وست تگزاس ( $/ بشکه )

۶۰.۱۲

نفت خام اوپک

۶۱.۵۲

گاز طبیعی- نایمکس Mbtu/$

۳.۱۳

طلا (دلار/ اونس )

۱۲۷۸.۹

سنگ آهن- دلار/تن

۶۲.۷۴

مس- دلار/پوند

۳.۱۵